Nisan 2023’ten bu yana iç savaşın sürdüğü Sudan’da durum eleştiri bir hal aldı. Ordu ile Süratli Destek Kuvvetleri (HDK) içinde devam eden çatışmalar, bilhassa Kuzey Darfur ve Kuzey Kurdufan eyaletlerinde sivillere yönelik yırtıcı saldırılara dönüştü. Sivil cemiyet kuruluşları, HDK’yı onlarca sivili infaz etmekle suçlarken, bölgeden gelen görüntüler tüm dünyada infial yarattı. Birleşmiş Milletler, yaşananları “insanlık suçu boyutuna ulaşan vahşet” olarak nitelendirdi.
Katliam İddiaları ve Şoke Eden Görüntüler
Sosyal medyaya ve mahalli kaynaklara yansıyan görüntülerde, infaz edilen sivillerin yan yana dizilmiş halde olduğu görüldü. Sudan Doktorlar Ağı ve Acil Durum Avukatlar Heyeti, HDK’nın son günlerde Kuzey Darfur’un Faşir kenti ile Kuzey Kurdufan’ın Bara kenti başta olmak suretiyle birçok bölgede sivilleri hedef almış olduğu yönünde açıklamalarda bulunmuş oldu.
Sudan Doktorlar Ağı’ndan meydana getirilen açıklamada, “HDK dün akşam Faşir’de vahşi bir katliam gerçekleştirdi. Silahsız siviller öldürülüyor, etnik temizlik suçu işleniyor.” ifadeleri yer aldı. Ağ, bölgede güvenlik kaosu sebebiyle vaka yerlerine ulaşmanın neredeyse imkânsız bulunduğunu, ölü sayısının onlarca kişiyi aştığını belirtti.
Sağlık Altyapısı Yok Ediliyor
Ağ ek olarak HDK mensuplarının hastaneleri, tıbbi tesisleri ve eczaneleri yağmaladığını, böylece “bölgedeki sağlık sisteminin kalan kısmını da çökerttiğini” bildirdi. Bu eylemlerin internasyonal hukuk ve teamüllerin açık ihlali olduğu vurgulandı. Kuruluş, BM’yi, Dünya Sağlık Örgütü’nü ve internasyonal toplumu acilen harekete geçmeye çağırarak, “Siviller korunmalı, failler uluslararası adalet önünde hesap vermeli” ifadelerini kullandı.
Bara’da 47 Sivilin İnfaz Edildiği İddiası
Sudan Doktorlar Ağı, ek olarak Kuzey Kurdufan’ın Bara kentinde HDK’nın 9’u hanım 47 sivili, “orduya mensup oldukları” iddiasıyla evlerinde infaz ettiğini bildirdi. Açıklamada, HDK’nın kenti ele geçirdiği andan itibaren dizgesel saha infazları, yağmalar ve kaçırma vakaları gerçekleştirdiği, bu durumun halk içinde korku ve paniğe yol açmış olduğu açıklandı.
Acil Durum Avukatlar Heyeti de benzer şekilde, “HDK, 25 Ekim’den bu yana Bara’da sivil halka yönelik korkunç bir katliam gerçekleştiriyor” dedi. Heyet, şehirde yüzlerce sivilin öldürüldüğünü, geniş çaplı tutuklamalar ve mülk tahribatları yaşandığını, ek olarak kontakt ve web ağlarının tamamen kesildiğini aktardı. Bu saldırıların peşinden binlerce kişinin çevre köylere zor koşullar altında göç etmek zorunda kalmış olduğu bildirildi.
Ülke Çapında Derinleşen Kriz
Sudan’da 15 Nisan 2023’te süregelen ordu–HDK çatışmaları, dünyadaki en büyük insani krizlerden biri haline gelmiş durumda. Bugüne kadar 14 milyondan fazla şahıs ülke içinde yada haricinde yerinden edildi.
Ordu, başkent Hartum ve ülkenin orta kesimlerinde kontrolü tekrardan sağlamaya çalışırken, HDK batıya, bilhassa Darfur bölgesine yöneldi. Beş eyaletten oluşan Darfur’un dört eyaletinin merkezini denetim eden HDK, Mayıs 2024’ten bu yana Kuzey Darfur’un merkezi Faşir’i kuşatmış durumda.
HDK, son olarak Faşir’deki 6. Piyade Tümeni’ni ele geçirdiğini iddia ederken, kentteki çatışmaların sertliği her geçen gün artıyor.
